واروژان

شروع موضوع توسط امیرحسین به نژاد ‏19/7/09 در انجمن مشاهیر موسیقی ایران

تاپیک واروژان تالار مشاهیر موسیقی ایران در persian-music.org.

  1. امیرحسین به نژاد

    امیرحسین به نژاد تیم مدیریت مدیر کل

    تاریخ عضویت:
    ‏19/7/09
    ارسال ها:
    1,316
    جنسیت:
    مرد
    شغل :
    آهنگساز، تنظیم کننده، رهبر ارکستر و مدرس موسیقی
    محل سکونت:
    تهران
    امتیازات:
    +2,857 / 0 / -0
    نرم افزار:
    cubase
    در روزها‌ی پایانی شهریور سال ۱۳۵۶ قلبی از تپش ایستاد که ملودی‌ها و تنظیم‌های جاودانه‌اش هنوز در خاطره جمعی ایرانیان حفظ شده است؛ ترانه‌هایی چون: بوی خوب گندم با صدای داریوش، پل با صدای گوگوش، شب‌زده با صدای ابی و ...

    «واروژن هاخبندیان» ملقب به «واروژان» در سال ۱۳۱۵ در خانواده‌ای ارمنی متولد شد. در دو سالگی مادرش را از دست داد. بعد از اتمام تحصیلات مقدماتی، وارد مدرسه عالی موسیقی تهران شد و زیر نظر آموزگارانی چون: روبن، گریگوریان و لودویک وازل موسیقی را فرا گرفت. پس از پایان این دوره، با بورسیه‌ای که از رادیو و تلویزیون آن سال‌ها گرفت، راهی ینگه دنیا شد.

    «واروژان» در آمریکا مشغول به تحصیل در رشته‌ی «آرانژمان موسیقی و تنظیم آهنگ» شد و در سال ۴۳ به ایران بازگشت. بورسیه‌ی رادیو و تلویزیون، تعهد خدمت در یکی از شهرهای جنوبی را برایش ارمغان داشت. بعد از گذراندن تعهدش، به پایتخت بازگشت. در سال ۱۳۴۷ برای اولین بار برای فیلم «جهنم سفید» به کارگردانی «ساموئل خاچیکیان» موسیقی نوشت.

    علاقه‌اش به این حیطه (موسیقی فیلم) باعث شد که این کار را به صورت حرفه‌ای ادامه دهد. در ادامه این تجربیات در فیلم «حسن کچل» ساخته‌ی «علی حاتمی» (۱۳۵۰) که به عنوان اولین فیلم موزیکال سینمای ایران شناخته شده، همراه با بابک افشار، پرویز اتابکی و اسفندیار منفردزاده، موسیقی متن این اثر را خلق کرد. در این فیلم عهدیه، کوروس سرهنگ‌زاده، مهتاب، سوسن و افشین آواز خواندند.

    «احمد رضا احمدی» شاعر معاصر، درباره‌ی آشنایی‌اش با «واروژان» می‌گوید:

    «در کافه «ری» به واروژان معرفی شدم. شوخ بود. اهل طنز، آرام، مهربان و خجول بود. آن سال‌ها در هنرستان عالی موسیقی تهران درس می‌خواند. سازش پیانو بود. متولد ۱۳۱۵ بود و از همان سال‌ها، قیافه‌ی او بیشتر از سنش به چشم می‌خورد ... طبع والایی داشت و در زمینه‌ی کارش به استادی رسیده بود...»۱

    ***

    در سال‌های ابتدایی دهه‌ی پنجاه، ذائقه‌ی موسیقی روز ایران کم‌کم به سمت موسیقی پاپ تمایل پیدا کرد و «واروژان» سلطان بی‌رقیب این نوع موسیقی گردید. وی چه با ساخت ملودی و چه تنظیم آثار دیگران، صاحب شناسنامه‌ای پربار در این حیطه شد. «واروژان» برای اولین بار روی ترانه‌ی «بدرود» ایرج جنتی عطایی و صدای ویگن، ملودی ساخت و آن را تنظیم کرد.

    زنده‌یاد «بابک بیات» درباره‌ی آهنگ‌سازی «واروژان» می‌گفت:

    به جرأت می‌توانم بگویم که واروژان یک عمر در موسیقی ایران جاری است. او یک عمر زحمت کشید تا در موسیقی ترانه‌ای مملکت ما، لحظه‌های زیبا خلق کند.

    بسیاری از تنظیم‌کنندگان موسیقی ایران که بعد از واروژان شروع به کار کردند، راه واروژان را ادامه دادند. او آن قدر بی‌عقده بود که پیشرفت هر هنرمندی، او را خشنود می‌کرد. یادم می‌آید وقتی موسیقی فیلم «برهنه تا ظهر با سرعت» را به تنهایی می‌ساختم، او مرتب نگران من بود که مبادا نتوانم کار خوبی ارائه دهم. ولی وقتی موسیقی فیلم را شنید، از جا بلند شد، مرا بوسید و گفت که معلوم است خیلی زحمت کشیده‌ای! و این بوسه و این جمله برای من جاودانه شد...»۲

    ***



    ازمشهورترین ساخته‌های او می‌توان به این ترانه ها اشاره کرد:



    آهنگ و تنظیم:

    بوی خوب گندم (ترانه‌سرا: شهیار قنبری؛ خواننده: داریوش)

    هفته خاکستری (ترانه‌سرا: شهیار قنبری؛ خواننده: فرهاد)

    حرف (ترانه‌سرا:شهیار قنبری؛ خواننده: گوگوش)

    شام آخر (ترانه‌سرا: شهیار قنبری؛ خواننده: ستار)

    پل (ترانه‌سرا:ایرج جنتی عطایی؛ خواننده: گوگوش)

    برادر جان (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی؛ خواننده: داریوش)

    کندو (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی؛ خواننده: ابی)

    باور کن (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی؛ خواننده: گوگوش)

    فصل تازه (ترانه‌سرا: زویا زاکاریان؛ خواننده: گوگوش)

    شب زده (ترانه‌سرا: زویا زاکاریان؛ خواننده: ابی)

    گهواره (ترانه‌سرا: زویا زاکاریان؛ خواننده: گوگوش)



    و مشهورترین تنظیم‌ها:

    قصه‌ی دو ماهی (ترانه‌سرا: شهیار قنبری، آهنگ‌ساز: بابک افشار، خواننده: گوگوش)

    جمعه (ترانه‌سرا: شهیار قنبری، آهنگ‌ساز: اسفندیار منفردزاده، خواننده: فرهاد)

    مرد تنها (ترانه‌سرا: شهیار قنبری، آهنگ‌سازاسفندیار منفردزاده، خواننده: فرهاد)

    جنگل (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی، آهنگ‌ساز: بابک بیات، خواننده: داریوش)

    بن‌بست (ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی، آهنگ‌ساز: بابک بیات، خواننده: داریوش)

    گنجشکای خونه (ترانه‌سرا:اردلان سرفراز، آهنگ‌ساز:شماعی زاده، خواننده: گوگوش)

    مرداب (ترانه‌سرا: اردلان سرفراز، آهنگ‌ساز: شماعی زاده، خواننده: گوگوش)

    دو پنجره (ترانه‌سرا:اردلان سرفراز، آهنگ‌ساز: شماعی زاده، خواننده: گوگوش)



    عمده‌ترین آثار در سینما:

    دشنه (فریدون گله، ۱۳۵۱)

    صبح روز چهارم (کامران شیردل، ۱۳۵۱)

    فدایی (رضا علامه‌زاده ۱۳۵۱)

    غریبه(شاپور قریب، ۱۳۵۱) شهر قصه (منوچهر انور، ۱۳۵۲)

    ذبیح (محمد متوسلانی، ۱۳۵۴)

    شب غریبان (فرزان دلجو و امیر مجاهد، ۱۳۵۴)

    همسفر(مسعود اسداللهی، ۱۳۵۴)

    نازنین (علیرضا داودنژاد، ۱۳۵۵)

    سریال سلطان صاحبقران (علی حاتمی)

    سریال طلاق (مسعود اسداللهی)



    ***

    «واروژان» در سال ۱۳۵۲ به خاطر ساخت موسیقی فیلم «صبح روز چهارم» در دوره‌ی پنجم جشنواره‌ی « سپاس» جایزه این جشنواره را از آن خود کرد. در آن شب در سالن «آریا شرایتون» وی حضور نداشت؛ چون باوری به برنده شدن خویش نداشت.

    وی در گفتگویی۳ که پس از دریافت جایزه با وی انجام شده بود، در پاسخ به این سؤال که «کی متوجه شدی که برنده شده‌ای؟» گفت:

    بعد از خاتمه مراسم... در چاتانوگا بودم که آقای خسرو پرویزی آمد و خبر را به من داد.

    وقتی از او پرسیدند: «چرا اقلاْ از تلویزیون نگاه نمی‌کردی؟»

    گفت: «شهامتش را دارم بگویم که دلهره داشتم و می‌ترسیدم روی صحبت‌هایی که شده بود و پیش‌داوری‌هایی که این جا و آن جا می‌شد. فکر می‌کردم آقای چکنواریان برنده خواهد شد.»

    و آن گاه که از او درباره‌ی حال و روزش بعد از خبردار شدنش پرسش شد، این چنین پاسخ داد:

    «چون هیچ انتظارش را نداشتم، ماتم برد و تا مدتی در سکوت و خلسه بودم. بعد که «تقی مختار» و دیگران هم آمدند و خبر بیشتر تأیید شد، باورم شد. من یک کاری در «صبح روز چهارم» کرده بودم و توقعی هم نداشتم. مضافاْ به این که فیلم «بیتا» را هم ندیده بودم که مقایسه‌ای بکنم بین کار خودم و آهنگ‌سازش چکناواریان.»

    ***



    واروژان سال‌ها رهبر گروه کر ارامنه تهران بود.

    در روزهای پایانی شهریور ۵۶ « واروژان» در استودیو، هنگام ضبط موسیقی فیلم «بر فراز آسمان‌ها» که «محمد علی فردین» سازنده‌اش بود، دچار حمله‌ی قلبی شد و در بیمارستان جم بستری گردید.

    و عاقبت در بیست و ششم شهریورماه، رخت از جهان فرو بست و مصداق ترانه‌ای شد که «ابی» در فیلم آخرش بر فراز آسمان‌ها، فریاد می‌کرد:

    بروم شادان به فلک

    دور از غم‌ها

    دور از همه کس ...



    زنده‌یاد «بابک بیات۴» در این باره می‌گفت:

    وقتی که مُرد، طبق رسوم ارامنه باید او را با بهترین لباسی که داشت، دفن می‌کردند.

    وقتی در تابوت را باز کردند، واروژان را در کت و شلوار تیره‌ای دیدم که تنها لباسی بود که داشت و آن را می‌پوشید... آرامش واروژان در آن لحظه آن قدر تکان‌دهنده بود که همین لحظه هم بغض گلوی مرا می‌فشرد. با دیدن جسم بی‌جان واروژان در تابوت، دگرگون شدم و حالم به هم خورد... مرگش را باور نداشتم و تا یک سال بعد از مهر ۵۶، در خانه‌اش می‌رفتم؛ جلوی پنجره‌اش می‌ایستادم و به خانه زل می‌زدم و هر لحظه منتظر بودم که بیرون بیاید و بگوید:
    «بابک بیات همیشه سر ساعت می‌آید...»
     
    آخرین ویرایش توسط یکی از مدیران: ‏6/9/09
    • خوشم اومد خوشم اومد x 11
  2. misagh

    misagh عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏15/8/09
    ارسال ها:
    6
    محل سکونت:
    کرج
    امتیازات:
    +2 / 0 / -0
    نرم افزار:
    آدم خندش می گیره که با وجود این اساتید توی ایران و این که انسان های بزرگی همچون واروژان و بابک بیات و حسن شماعی زاده و ... که موسیقی ایران رو به اوج رسونده بودند الآن وضعیت موسیقی ما این باشه
    وضعیت ما این باشه یعنی منی که از موسیقی اسمش هم بلد نیستم برا خودم کار می سازم ،رفقا زدن تو کار جلف ،ملت قطعه ی رومانس رو با سبک بابا کرم قاطی میکنن و ... به اسم آهنگ و موسیقی می دن بیرون و کلی لذت هم می برن که نو آوری کردن که قطعه ی رومانس که از شاهکار های جهانی هست رو بابا کرم کردن و یه تحول و تکنیکی رو توش پیاده کردن
    :smile (42):
     
    • خوشم اومد خوشم اومد x 2
  3. frzd2002

    frzd2002 عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏26/8/09
    ارسال ها:
    13
    محل سکونت:
    تهران
    امتیازات:
    +2 / 0 / -0
    نرم افزار:
    من سالها پیش وبلاگی داشتم در پرژن بلاگ به نام واروژان، بیشتر مطالبی که شما در متن قرار دارید تحقیقات منه که حالا با کمال خوشحالی می بینم تکمیل تر شدن. فقط لطف کنید اسم "خباندیان" رو به "هاخبندیان" تصحیح کنید.
    موفق باشید
    فرزاد فتاحی
     
    • خوشم اومد خوشم اومد x 2
  4. idbiid_mehdi

    idbiid_mehdi عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏30/5/10
    ارسال ها:
    36
    امتیازات:
    +14 / 1 / -0
    نرم افزار:
    تاریخ این تایپیک خیلی قدیمیه ولی بسیار متاثر شدم بابت این موضوع . روحش شاد یادش گرامی.
     
  5. myfamily

    myfamily

    تاریخ عضویت:
    ‏16/11/11
    ارسال ها:
    1
    محل سکونت:
    تهران
    امتیازات:
    +0 / 0 / -0
    نرم افزار:
    با سلام یاد واروژان و بابک بیات همیشه با ماست و بی اختیار اشک رو از چشمانمون جاری می کنه .کاش بعضی کسانی که اهل موسیقی هستند با توجه به کارهای چنین هنرمندانی برای ادای دین به اونها دست از کارهای بی هویت و زودگذر بردارند.
     
  6. kaveh79

    kaveh79 عضو سایت هنرمند

    تاریخ عضویت:
    ‏6/8/11
    ارسال ها:
    265
    محل سکونت:
    تهران
    امتیازات:
    +304 / 0 / -0
    نرم افزار:
    cubase, sonar, soundforge
    سرگذشت اين مرد بارها منو تا يك بغض نفس گير برده... بي ادعايي در حرفه اي كه با مدعي بهترين بودن و ديگران را قبول نداشتن درآميخته صرفا يك واژه نيست...

    اي كاش من هم انقدر پربار بودم كه تن به چنين افتادگي مي دادم. درود به روان واروژان بزرگ و تمام هنرمندان واقعي. و سپاس ويژه از امير گرامي بخاطر يادي كه از اين هنرمند كردند.
     
    • خوشم اومد خوشم اومد x 1
  7. فردین2

    فردین2 عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏5/10/11
    ارسال ها:
    163
    محل سکونت:
    ملایر
    امتیازات:
    +70 / 0 / -0
    نرم افزار:
    cubase
    سپاس اقای بهنژاد از زحمتی که کشیدین ولی یه جورای حال ادم رو میگیره
    ما به این استادان مدیونیم!
     
  8. siyasiya

    siyasiya عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏23/2/10
    ارسال ها:
    377
    محل سکونت:
    IRAN
    امتیازات:
    +318 / 0 / -0
    نرم افزار:
    cubase, flstudio, soundforge
    میدونید دوستان
    در گذشته، به خاطر نبودن این همه تکنولوژی و نرم افزار و ...، اون حس و روح و استعداد واقعی هنرمند آشکار میشد و کسی که هنرمند نبود، خود به خود حذف میشد و از طرفی واقعاً برای انجام کار موسیقی استعداد هنری و ذاتی لازم بود. برای همین هم در ایران و اکثر نقاط دنیا، اساطیر موسیقی مربوط به سالهای گذشته اند.
    الان در ایران که میتونم بگم هر کسی یک نرم افزار FL Studio دانلود کنه یا بخره، کمی هم باهاش بازی بازی کنه، بعد یک مدتی میشه آهنگساز و متاسفانه بدتر اینه که مردم عادی هم فکر میکنن موسیقی یعنی همین. گوش نسل جدید خیلی فقیر هست. خیلی زیاد. نسلهای گذشته اینقدر موسیقی سطح بالا و خوب شنیده بودن که گوششون تربیت شده بود و برای همین هم نسل گذشته از آهنگهای چرت و پرت الان که 90% شون فقط یک ریتم هست و نه موسیقی کامل، لذتی نمیبرن.
    این موضوع منحصر به ایران نیست، در آمریکا و اروپا و ... هم دیگه گروههای اساطیری مثل پینک فلوید، بیتلز و... شکل نگرفته. دقیقاً به همین دلایل بالا. به هر حال تکنولوژی از خیلی جنبه ها خوبه و از خیلی جنبه ها هم بد. البته هنوز هم آهنگسازها و تنظیم کننده های خوب در ایران و دنیا هست، اما خیلی انگشت شمار.
    هزار تا مثال میشه زد. آهنگ طلاق رو که حتماً شنیدین، با تنظیم منوچهر چشم آذر. آهنگ اصلیش رو هم برین بشنوین. ببینید این تنظیم کننده چکار کرده. کارش فوق العاده است. آهنگ هجرت گوگوش، از واروژان و....

    من که آرزوم بود 50 سال پیش زندگی میکردم. خیلی روح هنری عمیق بوده و الان سطحی هست. مخصوصاً در موسیقی.
     
    • خوشم اومد خوشم اومد x 1
بارگذاری...