شیوه ها و مکاتب نوازندگی سه تار

شروع موضوع توسط Gharibeh ‏29/9/09 در انجمن تار و سه تار

تاپیک شیوه ها و مکاتب نوازندگی سه تار تالار تار و سه تار در persian-music.org.

  1. Gharibeh

    Gharibeh عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏23/8/09
    ارسال ها:
    46
    محل سکونت:
    شیراز
    امتیازات:
    +22 / 0 / -0
    نرم افزار:
    adobeaudition, flstudio
    سلام دوستان مدتی این تالار به فراموشی سپرده شده یه مطلب در مورد مکاتب نوازندگی سه تار گذاشتم تا شاید دوستان عنایت بیشتری به این تالار داشته باشن ممنون و متشکر
    .
    .
    .
    مسعود شعاری سه تار نوازی را به دو مکتب کلی خلاصه می کند مکتب عبادی و مکتب درویش خان صبا.
    مکتب عبادی بیشتر بداهه نوازی است با دید و نگرش خاصی که در ریتم ها و اوازها تغییرات زیادی در جملات ردیف دیده میشود.مکتب او مکتب پیشرفته ای است چنانچه سازهای قدیمی همیشه با واخوان همراه بوده است در حالی که ایشان از تک سیم و پشت ناخنهایی استفاده میکرد که در ان مستقیما صدای اصلی شنیده نمیشد مضراب های ایشان به خصوص در فرم پایه متفاوت است.ملودی های عبادی همیشه از طراوت و تازگی برخوردار است چون او همیشه از تازگی و طراوت علاقمند بود.
    مکتب عبادی بداهه نوازی صرف است و رسیدن به ان حداقل چهل سال زمان احتیاج دارد ولی مکتب درویش خان و صبا بداهه نوازی بر اساس جمله های ردیف است و به هر صورت اینجا روایت هاست که تاثیر گذار است.هرمزی و فروتن نیز جزء این مکتب حساب می شوند.
    چپ ها در ساز هرمزی و صبا نقش تعیین کننده دارنددر صورتی که در ساز فروتن ریز نقش تعیین کننده دارد و در ساز عبادی تک های درخشان.
    نوع اموزشی که اینها می دیدند با کمی اختلاف یکی بوده است کما اینکه همه اینها بجز عبادی از درویش خان تبرزین طلا گرفته اند ولی چون این ادمها هر کدام روح متفاوتی داشته اند نوع نگرش و دیدشان نسبت به موسیقی با یکدیگر فرق می کند.فروتن با صلابت و قدرت خاصی که شایسته شخصیت اوست مضراب می زند ساز هرمزی با لطافت خاصی که تیپ ظرایف روحش به ان شکل بوده همراه است.
    صبا پختگی خاصی به همراه تکنیک و دانش در سازش نمایانگر است و همینطور ارسلان درگاهی با خصوصیات مکتب درویش خان صبا ساز می زده است.
    مطالعه روی مکاتب مختلف در هر سازی ضروری است. بایستی بر روی مکاتب کار کرد تا انچه مورد نیاز است به دست اید سپس هر نوازنده ببیند که حرف خود او چیست.

    منبع:ماهنامه هنر موسیقی سال پنجم/شماره ۳۵
     
    • خوشم اومد خوشم اومد x 1
  2. Gharibeh

    Gharibeh عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏23/8/09
    ارسال ها:
    46
    محل سکونت:
    شیراز
    امتیازات:
    +22 / 0 / -0
    نرم افزار:
    adobeaudition, flstudio
    نحوه نوازندگی سه تار صبا

    صبا به پوزیسیون صحیح دست معتقد بود و ان را توصیه می کرد.
    صبا به وضع قرار گرفتن انگشت ها بر روی دسته ستار و دست راست بر روی صفحه سه تار اهمیت خاصی قائل بود.
    چون دسته سه تار معمولا بلندتر از دسته تار است طبعا در سه تار پرده ها فاصله بیشتری پیدا میکنند و به مناسبت اینکه دسته سه تار نازک تر از دسته تار است در دست گرفتن سه تار و وضع انگشتان بر روی ان مشکل تر و حساس تر می شود.علاوه بر این چون در سه تار(بر خلاف تار که ظاهرا مضراب در ان نقش موثری دارد) کار پنجه مهمتر از مضراب است و مقداری از کار مضراب را پنجه انجام می دهد و به خصوص به جهت انکه در سه تار با پنجه کاری به قطعه حالت داده می شود وضع قرار گرفتن دست بر روی سه تار مورد توجه قرار می گیرد.
    صبا با دست چپ سه تار را به قسمی می گرفت که پنجه برای اجرای قطعات مخطلف امادگی داشت.گاهی در بعضی چهار مضراب ها انگشت شست را از پشت بر روی دسته سه تار می اورد و از طرف بالا پرده ها را می گرفت.
    صبا دست راست را در فاصله معینی بین خرک و دسته بر روی صفحه سه تار می گذاشت و برخلاف عده ای از نوازندگان که در وقت نواختن انگشتان دست راست را ازاد می گذارند صبا انگشت وسط را بر روی صفحه سه تار تکیه می داد.این تکیه گاه برای اجرا کردن مضراب های چپ و راست صبا تمام حساب داشت و اگر چند ساعت متوالی سه تار می نواخت یک مضراب چپ و راست ان بی قاعده نبوده و ضروری به نظر می رسید.
    صبا انگشت سبابه را بیشتر از سایر نوازندگان خم می کرد و به سمت کف دست می برد و در نتیجه از برخورد ان با سیم صدای لطیفتری بر می خاست.
    صبا پوزیسیون دست چپ را هرگز غوض نمی کرد و دست خود را بر روی صفحه سه تار حرکت نمی داد و کاری را که بعضی از نوازندگان با جلو و عقب بردن دست به سمت دسته و خرک سه تار می کنند صبا با قوی و ضعیف نواختن مضراب های چپ و راست به بهترین وجهی انجام می داد.
    در وقت نواختن چهار مضراب ها بدون انکه پوزیسیون دست عمض شود انگشت صبا با قدرت و چابکی خاصی به سیم بم بالا می خورد و در فضا خطی بیضی مانند ترسیم می کرد که واقعا تماشایی بود.

    منبع: یاد نامه ابوالحسن صبا علی دهباشی


     
    • خوشم اومد خوشم اومد x 3
  3. odarvishi

    odarvishi

    تاریخ عضویت:
    ‏23/2/10
    ارسال ها:
    1
    امتیازات:
    +1 / 0 / -0
    نرم افزار:
    با تشکر از غریبه بخاطر نوشته سودمندشان با توجه با اینکه استاد صبا راست دست بودند باید متذکر شد که استاد پوزیسیون دست راست را عوض نمی کردند ونه دست چپ را که این دست برای تعویض نت (پرده) حتما باید عوض شود.با تشک مجدد- درویشی-
     
    • خوشم اومد خوشم اومد x 1
  4. ali salmanpoor

    ali salmanpoor عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏25/12/10
    ارسال ها:
    258
    جنسیت:
    مرد
    شغل :
    مدرس موسیقی
    محل سکونت:
    شیراز
    امتیازات:
    +100 / 1 / -1
    نرم افزار:
    cubase
    سلام به دوستان و اساتید گرامی خودم.استاد ذوالفنون رو هم فراموش نکنید که در یه برهه زمانی احیا کننده ساز سه تار بودند.سعی میکنم بدا مطالبی رو در باره مکتب ایشون بنویسم.افتخار دارم که شاگرد کوچکی از مکتب بزرگ ایشون هستم.ممنون ازمطالب خوب آقای gharibeh .
     
    • خوشم اومد خوشم اومد x 1
  5. hakam

    hakam عضو سایت هنرمند

    تاریخ عضویت:
    ‏15/3/10
    ارسال ها:
    27
    محل سکونت:
    خوزستان،ایذه
    امتیازات:
    +31 / 0 / -0
    نرم افزار:
    adobeaudition, flstudio, reason
    منم با نظر علی جان موافقم،
    یادمون نره زمانی که ساز زیبای سه تار پشت سایه ی سنگین تار نوازی با آن صدای بلندش پنهان شده بود این استاد ذالفنون بود که سالها تو خونه ی خودش نزدیک به هفت هشت سال تک نوازی کرد تا بالاخره تصمیم دیرینه ی خودش رو مبنی بر زنده کردن دوباره ی ساز عملی کرد و در حال حاظر این ساز قشر زیادی از جامعه رو به دنبال خودش کشونده همچنین باید بگم نزدیک به بیش از 70% از محصلان مکتب سه تار از متد و کتب استاد استفاده میکنن
    لازم به ذکر که چون در دوران قاجار امکاناتی مثل میکروفن و سیستم های صوتی نبود سازی مثل سه تار به کلی از منظر موسیقی حذف شد و فقط عارفان در خلوت خودشون میزدن، حتی در عصر حاضر هر کتابی که جهت آموزش نوشته میشد تحت عنوان آموزش تار و سه تار منتشر میشد و نام سه تار بعد از تار به عنوان یک پاورقی آورده میشد.
    اگر چه من افتخار حضور در محضر استاد رو نداشتم ولی خوشحالم که شروع نوازندگی من با کتاب استاد بود
    آقا علی ما شیرازی نیستیم ولی اونجا دانشجوییم، از تاپیکت واقعا ممنونم
     
  6. ali salmanpoor

    ali salmanpoor عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏25/12/10
    ارسال ها:
    258
    جنسیت:
    مرد
    شغل :
    مدرس موسیقی
    محل سکونت:
    شیراز
    امتیازات:
    +100 / 1 / -1
    نرم افزار:
    cubase
    عذر خواهي ميكنم ازين كه مدت زمان زيادي نبودم.hakam جان عزيز با تشكر از شما.من توي اين سالها براي بهره مند شدن از راهنماييهاي ايشون هر ماه راه زيادي رو از شيراز تا كرج ميرم كه البته ارزش سختي كشيدن رو داره در ضمن اونهايي سختي كشيدن كه در زمان نبودن امكانات امروزي شدن استاد ذوالفنون.استاد لطفي و... اگه كتاب گل صد برگ نوشته استاد رو خونده باشيد گوشه اي از مشكلاتي رو كه اون زمان تا رسيدن به اين شكوه متحمل شدند رو خواهيد ديد.راجع به كتابهاي چهار جلدي آموزش سه تار تاليف ايشون هم بايد بگم كه در كنار آموزش آرام و گام به گام سعي بر اين شده كه تكنيكهاي ظريف هم آموزش داده بشه و همچنين هنرجو رو با رديف آشنا ميكنه. يعني هنرجو در كتاب 1 اول مي آموزه كه چگونه ساز رو دست بگيره بنوازه و به آرامي از همون اول با آثار گذشتگان آشنا ميشه(چهار مضرابها قطعات ضربي و تصنيف ها بسياري از گوشه ها رو ياد ميگيره..مخصوصا جلد 3 و4 ).و وقتي وارد رديف نوازي ميشه بسياري از گوشه ها براش آشناست.و در واقع آرام و شيرين ساز زدن رو ياد ميگيره و( سه تار رو از تار در شيوه نواختن جدا ميكنه). تقريبا شيوه ساز زدن ايشون رو ميشه در اين كتابها ديد.اكه تار زدن ايشون رو هم شنيده باشيد ميبينيد كه چقدر مضرابها شمرده و رسا و پنجه كاري ها چقدر نرم مليح و شيرين هستند. مثل سه تارشون.
    من صميمانه در خدمت دوستان هستم. شاد باشيد.
     
    • خوشم اومد خوشم اومد x 1
  7. shekastany

    shekastany

    تاریخ عضویت:
    ‏13/12/11
    ارسال ها:
    3
    محل سکونت:
    شیراز
    امتیازات:
    +1 / 0 / -0
    نرم افزار:
    سلام بر دوستان

    استاد علیزاده:منحصر به فرد ساز می زنه احساس و تکنیک در حد کمال ولی عموم نسبت به شنیدن صدای ساز استاد علیزاده کمتر علاقه دارند البته در تکنوازی ها بخاطر اینکه بسیار تخصصی ساز می زنند

    استاد لطفی:خدای احساس به نظر من استاد لطفی از نظر تکنیک به پای استاد علیزاده نمی رسه ولی شدیدا با احساس ساز می زنه

    استاد شعاری:ادغامی از ساز زدن اساتید علیزاده و عبادی

    استاد ذوالفنون:با احساس ولی خشن ساز می زنن پنجه بسیار عالی دارند
     
  8. ali salmanpoor

    ali salmanpoor عضو سایت

    تاریخ عضویت:
    ‏25/12/10
    ارسال ها:
    258
    جنسیت:
    مرد
    شغل :
    مدرس موسیقی
    محل سکونت:
    شیراز
    امتیازات:
    +100 / 1 / -1
    نرم افزار:
    cubase
    shekastany عزيز با مطلب آخر شما موافق نيستم كه فرمودين استاد ذوالفنون خشن ساز ميزنن.البته نظر شما محترم هست .من اين مورد رو در نوازندگي استاد نديدم.به عكس لطيف ساز ميزنند.اگه پنجه عالي دارند و با احساس مينوازند (پس نميتونن خشن ساز بزنند!.)
     
  9. shekastany

    shekastany

    تاریخ عضویت:
    ‏13/12/11
    ارسال ها:
    3
    محل سکونت:
    شیراز
    امتیازات:
    +1 / 0 / -0
    نرم افزار:
    من اشتباه فکر میکردم شما درست میگی حرفم رو پس میگیرم
     
  10. Piottel

    Piottel

    تاریخ عضویت:
    ‏6/10/13
    ارسال ها:
    12
    محل سکونت:
    تهران
    امتیازات:
    +8 / 0 / -0
    نرم افزار:
    بنظر من تمام اساتید متقدم و متاخر با هر سبک و سیاقی که خاص خوشونه، محترم و بلند جایگاه هستند. نمیشه هیچیک رو به دیگری برتری داد.... اما هر کسی مطابق با حس و طبع خودش میتونه از شیوه نواختن یه استاد بیشتر لذت ببره و اونو رسم الخط خودش قرار بده.
     
بارگذاری...