جلسه اوّل هارمونی

30/7/09
267
478
63
شماره 14
سلام!

تعریف هارمونی :

بطور کلّی هارمونی به معنای هماهنگی است .

کاربرد لفظ هارمونی تنهااختصاص به موسیقی ندارد و در همه زمینه ها معنا دار هست مثلاً هارمونی در رنگها و یا هارمونی در مُدهای لباس و یا هارمونی در دکوراسیون داخلی و یا خارجی ساختمانها و .................
امّا بحث ما در اینجا هارمونی در موسیقی هست که مبحثی گسترده به شمار میرود و برای ورود و بسط این مطلب با معرفی و شناخت گامها شروع میکنیم.

تعریف گام :

در موسیقی اجرای پی در پی چند نُت را با فواصل معیّن گام میگوییم به شکلی که از هر نُتی شروع میکنیم به همان نُت در اکتاو بالایی ختم شود . البته این اجرا میتواند یک اکتاو یا بیشتر باشد .

انواع گامها :

گامها به دو گروه کلّی تقسیم میشوند .
1- گامهای کروماتیک
2- گامهای دیاتونیک

گامهای کروماتیک :

در اجرای کروماتیک یک گام فواصل اجرای ما نیم پرده هستند مثلاً اگر از نُت دو شروع میکنیم حرکتی نیم پرده ای خواهیم داشت تا به نُت دو در اکتاو بالایی برسیم و نام گام هم همان نُت شروع خواهد بود .
برای درک بهتر به چند مثال که در تصویر زیر آمده دقّت کنید .

x61pgz4belzwodoeqnm.jpg

گامهای دیاتونیک :

این نوع گامها خود بر دو نوع هستند ماژور ( بزرگ ) و مینور ( کوچک )

گامهای ماژور :

فواصل حرکتی گامهای ماژور به شکلی هست که در تصویر زیر میبینید .

jrbaiv3vackfjlehnt7.jpg


گام دو ماژور :

برای اینکه گام دو ماژور را اجرا کنیم باید از نُت دو شروع کرده به ترتیب نُتها را اجرا کنیم تا به نُت دو در اکتاو بعدی برسیم و توجه داشته باشیم که اون فواصل قید شده رعایت بشه . به تصویر دقّت کنید.


kszelf5koh0f2dom8jth.jpg

همینطور که میبینید در گام دو ماژور فواصل درست همان فواصلی هستند که میتونیم بگیم قالب گامهای ماژور هست و نیاز به هیچ تغییری نیست .

امید وارم این مطالب مؤرد استفاده دوستان قرار بگیره و چنانچه سؤالی هم پیش میاد در ذیل همین مطلب عنوان کنید تا توضیح لازم داده بشه:smile (2):
 

فایل های ضمیمه

rmx_mohsen

عضو سایت
13/1/10
120
70
28
تهران
با سلام وتشکر درگامهای کروماتیک اگر بخواهیم اهنگی در گام کروماتیک دو بسازیم مثلا از نت دو فاصله چهارم بریم نت فا یا فا دیز بگیریم که درست وافزوده است واینکه در گامهای کروماتیک علاءم سر کلید ندارند من تا بحال اهنگی تو گامهای کروماتیک نشنیدم یا شایدم شنیدم متوجه نشدم اگه محبت کنین یه نمونه اهنگ بذارین که حال و هواش و بشنوم ممنون میشم با تشکر بسیار بخاطر محبت بی کرانتان
 
30/7/09
267
478
63
شماره 14
با سلام وتشکر درگامهای کروماتیک اگر بخواهیم اهنگی در گام کروماتیک دو بسازیم مثلا از نت دو فاصله چهارم بریم نت فا یا فا دیز بگیریم که درست وافزوده است واینکه در گامهای کروماتیک علاءم سر کلید ندارند من تا بحال اهنگی تو گامهای کروماتیک نشنیدم یا شایدم شنیدم متوجه نشدم اگه محبت کنین یه نمونه اهنگ بذارین که حال و هواش و بشنوم ممنون میشم با تشکر بسیار بخاطر محبت بی کرانتان
سلام!
نه !
امکانش رو نداری که یه آهنگ با آکورد در یه گام کروماتیک بسازی دلیلش هم این هست که اوّلین آکوردی که بگیری یا ماژور هست یا مینور ویا انشعاباتی از اینها ،و بیشتر حرکتهای ملودیک جالب هست تو این زمینه .به این فکر کن که میتونی یه مدولاسیون اون هم به شکلی گذرا به یه گام کروماتیک داشته باشی .یا مثلاً یه شروع یا یک پایان کروماتیک ،
مثالهای زیادی توی کارهای کلاسیک هست و برای نمونه هم میتونی مومان اوّل سونات مهتاب ( 14 ) بتهوون رو گوش کنی در حرکت پایین رونده کروماتیک در قسمت های نزدیک پایان یه مدولاسیون قشنگ در این زمینه هست .
البته باخ (آنا ماگدالینا ) هم یه کارهایی تو این زمینه داره که کوتاه هستند و در کل من بیشتر تو کارهای سنگین و یا کلاسیک از این نوع جُمله ها دیدم. :smile (31):
 
آخرین ویرایش توسط یکی از مدیران:

dr.ehsan

هنرمند
23/12/09
34
8
0
اصفهان
كاربرد گام؟

با سلام و عرض تشكر خدمت آقا مهران گل
ميخواستم بپرسم استفاده گام در ساخت آهنگ چيه؟ خيلي از آهنگاي ساخته شده لزوماً از نتهاي موجود در يك گام استفاده نميكنن و در خيلي قسمتهاي آهنگ ممكنه از نتهاي ديگري هم استفاده بشه... اينطوري چطور ميشه گفت فلان آهنگ در گام فلان ساخته شده؟
باتشكر:smile (75):
 
30/7/09
267
478
63
شماره 14
با سلام و عرض تشكر خدمت آقا مهران گل
ميخواستم بپرسم استفاده گام در ساخت آهنگ چيه؟ خيلي از آهنگاي ساخته شده لزوماً از نتهاي موجود در يك گام استفاده نميكنن و در خيلي قسمتهاي آهنگ ممكنه از نتهاي ديگري هم استفاده بشه... اينطوري چطور ميشه گفت فلان آهنگ در گام فلان ساخته شده؟
باتشكر:smile (75):
سلام!
احسان عزیز ،حرکت آهنگها در چهار چوب گامها هست و البته برای اینکه تمام آهنگ در یک چهار چوب و بطور یکنواخت و خسته کننده حرکت نکرده باشه همانطوری که خودت هم عنوان کردی در طول آهنگ بسته به نظر آهنگ ساز گاهاً گذاری هم به گامهای دیگر دارد این حرکت در موسیقی مدولاسیون نامگذاری شده و در کل این حرکات طبیعتاً قوانینی هم دارد ،
همه این قوانین و تشخیص گام یا تونالیته آهنگ و آکورد گذاری ها و خیلی موارد دیگر جزو دروس هارمونی هستند که در ادامه دروس به اونها خواهیم رسید و توضیهات کامل همراه مثالهای لازم و نمونه هایی از نُتها وهم چنین تمرینات گسترده در همه این زمینه ها به همراه دروس خواهد بود . :smile (31):
 

dr.ehsan

هنرمند
23/12/09
34
8
0
اصفهان
مهران جان من كه بي صبرانه منتظر جلسات بعدي هارموني هستم... ولي 2 سوال ديگه دارم كه خيلي ذهنمو اشغال كرده:
1) من چطور بفهمم آهنگي كه دارم گوش ميكنم تو چه گامي هست؟ مثلا من يه آهنگ رو كه ميشنوم وقتي رو ساز پياده ش ميكنم ميبينم تو چندتا گام رفته ولي نميتونم تايين كنم چهارچوب اصليش كدوم گامه و نت تونيكش كدومه:smile (14):
2) اگه من تو ساخت يه آهنگ از نت هاي مثلاً E,F,F#,G,G#,A استفاده كنم گام اين آهنگ چيه؟ كروماتيك مي؟ كروماتيك فا؟ كروماتيك فا ديز؟....
با تشكر از حوصله اي كه تو جواب دادن اين سؤالهاي عجيب و غريب داريد:d
 
30/7/09
267
478
63
شماره 14
مهران جان من كه بي صبرانه منتظر جلسات بعدي هارموني هستم... ولي 2 سوال ديگه دارم كه خيلي ذهنمو اشغال كرده:
1) من چطور بفهمم آهنگي كه دارم گوش ميكنم تو چه گامي هست؟ مثلا من يه آهنگ رو كه ميشنوم وقتي رو ساز پياده ش ميكنم ميبينم تو چندتا گام رفته ولي نميتونم تايين كنم چهارچوب اصليش كدوم گامه و نت تونيكش كدومه:smile (14):
2) اگه من تو ساخت يه آهنگ از نت هاي مثلاً E,F,F#,G,G#,A استفاده كنم گام اين آهنگ چيه؟ كروماتيك مي؟ كروماتيك فا؟ كروماتيك فا ديز؟....
با تشكر از حوصله اي كه تو جواب دادن اين سؤالهاي عجيب و غريب داريد:d
سلام!
احسان عزیز اینجا در پست ششم یه توضیح مختصر دادم ،
https://www.persian-music.org/showthread.php?t=1331
توضیح و آنالیز بیشتر رو هم در ادامه دروس پیگیر باش چون مطلب خیلی گسترده هست.
در مورد آهنگت هم لزوماً به گام کروماتیک فوکوس نکن ! آکوردهات رو در نظر بگیر :smile (31):
 

Saba_14

Super User
7/9/09
32
16
0
مشهد
سلام ,
و عرض وقت بخیر ,

ممنون میشم اگر با ذکر مثالی بفرمایید رابطه "گام" و "اکورد" چی هست ؟
قبلا در پاسخ سوال یکی از دوستان این رو با مثال اجزای ساختمان توضیح دادین ; من میخوام در یک مثال واقعی موسیقی این ارتباط رو بدونم .

متشکرم
 

dr.ehsan

هنرمند
23/12/09
34
8
0
اصفهان
سلام
آقا مهران پس اين جلسه بعدي هارموني رو كي مينويسيد؟
با تشكر
 
30/7/09
267
478
63
شماره 14
سلام ,
و عرض وقت بخیر ,

ممنون میشم اگر با ذکر مثالی بفرمایید رابطه "گام" و "اکورد" چی هست ؟
قبلا در پاسخ سوال یکی از دوستان این رو با مثال اجزای ساختمان توضیح دادین ; من میخوام در یک مثال واقعی موسیقی این ارتباط رو بدونم .

متشکرم
سلام!
در کُل گام چهارچوب آهنگ و آکوردها هم تزئینات آهنگ هستند.
اگر اوُلین گام رو که توضیح دادم در نظر بگیرید ، (منظورم همین گام دو ماژور هست) اوّلین آکورد این گام آکورد دو ماژور هست .
و به همین شکل در ادامه گامها هم به تمامی آکوردها میرسیم .
 

A.T.B

عضو سایت
25/2/11
648
146
43
jonoob
آقا این گام های ماژور و مینور چطوری باید تویه یه آهنگ استفاده کرد؟ خب یه آهنگ گام و نت های خودشه داره اگه میشه اینو یه توضیحی بدین:smile (75):
 

Fate changed

Banned
1/8/10
724
49
0
esf
آقا این گام های ماژور و مینور چطوری باید تویه یه آهنگ استفاده کرد؟ خب یه آهنگ گام و نت های خودشه داره اگه میشه اینو یه توضیحی بدین:smile (75):
من خودم تازه در حال آموزش دیدن هستم، فکر کنم این جمله اولتون اشتباه باشه!!!

هر آهنگی تو یه تنالیته و گام نوشته میشه!!!
 

امیرحسین به نژاد

تیم مدیریت
مدیر کل
19/7/09
1,312
2,848
113
37
تهران
www.amirbehnejad.com
آقا این گام های ماژور و مینور چطوری باید تویه یه آهنگ استفاده کرد؟ خب یه آهنگ گام و نت های خودشه داره اگه میشه اینو یه توضیحی بدین:smile (75):
قرار نیست که شما به زور از گام های ماژور و مینور استفاده کنید.شما ملودیتون رو می نویسید و اون رو با گام ها دیاتونیک(ماژور و مینور)تطبیق می دین.اگر ملودیتون از سلامت بر خوردار باشه و دچار ایراد در تنالیته نباشه مطمئنا در بر اساس یکی از این گام ها هست.ضمن اینکه شما اگر به مباحث انتقال واقف باشید می تونید آهنگتون رو از گام اولیه به هر گام دیگه ای که مورد نظرتون هست منتقل کنید.
 
آخرین ویرایش توسط یکی از مدیران:
  • تشکر
واکنش‌ها: poorya nadery و Clapton
18/6/11
4
2
3
تهران
در جواب mmx-mohsen:


دوست عزیز در گام دیاتونیک به خاطر فواصل متفاوتی (نیم پرده ، پرده و گاه یک و نیم پرده) که بین درجات مختلف گام وجود داره نوع رابطه بین اصوات مختلف تشکیل دهنده ان دارای حالات و تعاریف گوناگونی هست.مثلا در گام دو ماژور بین نت تنیک یا پایه (نت دو) و سایر درجات گام روابطی تعریف شده و مشخص وجود داره...به عنوان مثال تمام قطعات موسیقی به روی درجه اول گام ختم میشوند و در گام دو ماژور این نت تنیک است که محوریت اصلی قطعه را تشکیل میدهد.مثل خورشید که محور است و کرات دیگر بر این محور حرکت میکنند . یا مثلا در گامهای ماژور و مینور ملودیک و هارمونیک به خاطر فاصله نیم پرده ای که بین درجات هفتم (محسوس) و هشتم (اکتاو) وجود داره ، همیشه نت درجه هفتم میل دارد که به درجه هشتم برسد و همچنین درجات دیگر گام که هر کدام نقشی ویژه را بر عهده دارند.و این نقش پذیریها (fonction) تماما به خاطر فواصل متفاوتی است که در ساختار گامهای دیاتونیک به کار رفته.
اما در گامهای کروماتیک به خاطر اینکه فاصله بین تمام درجات مشابه است (نیم پرده) ، به همین خاطر تمام درجات نسبت به هم حالتی مشابه دارند و نمیتوان در این میان درجات را از هم تمیز داد و نقشی خاص برای درجه ای خاص در نظر گرفت...به همین علت گامهای کروماتیک خاصیت محوری گامهای دیاتونیک را ندارند ، و اگر اهنگی در این گامها ساخته شود حالتی شبیه سردرگمی و بی هدفی و گم شدگی و...در شنونده ایجاد خواهد شد و اینها تمام به خاطر نبود تنالیته و فونکسیون است.
البته در قرن بیستم اهنگسازانی نظیر شوئنبرگ این گامها (کروماتیک) یا دودکافونیک(دوازده صدایی) را دستمایه برای ساختن اثار خود قرار دادند که من در اینجا چون نمیدونستم چطور باید اهنگ بگذارم با عرض شرمندگی نتونستم نمونه ای از اهنگی در گام دودکافونیک بگذارم تا گوش کنی...:smile (9)::smile (23):


در جواب saba _14
شما برای درک این موضوع احتیاج دارید که حتما به اکورهای مختلف گوش کنید تا این موضوع براتون ملموس تر باشه.چون من زیاد دیدم حتی کسانی که سالهاست فقط موسیقی سنتی کار کرده اند هم (به خاطر تک صدایی بودن ان)درک درستی از اکور ندارن.چون به بیانی ساده اکور در حقیقت چند صدا ، با فواصل مشخص است که در یک زمان و با هم شنیده میشوند.من نمیدونم شما چقدر با موسیقی اشنایی دارید و ایا سازی کار کردید یا نه ، ولی در اینجا مثالی میزنم که امیدوارم مفید واقع بشه.
فرض کنید اعضای خانواده تان (پدر ، مادر ، خودتان) یک هجا مثلا ...ها...را همگی با هم اواز کنند.اتفاقی که میافتد چنین است:
هر کدام از شما در حقیقت یک هجا را در فواصل مختلف از نظر زیرو بمی ادا کرده اید ولی چیزی که شنیده شده ترکیب انها بوده .
مثلا پدر شما دارای صدای بم ،مادرتان دارای صدایی متوسط و شما دارای صدایی تیز (زیر) هستید و هر کدام از شما هجای ها را در محدوده صدایی خودش خوانده است(پدرتان بم ، مادرتان متوسط و خودتان تیز خوانده اید).ولی چیزی که شنیده شده جمع این صداهاست که احساسی کاملا متفاوت از اواز یکی از شما در شنونده ایجاد خواهد کرد.به صدایی که شما در اجرای چند نفر از اعضای خانواده تان شنیدید ، اگر از قوانین علم هماهنگی (هارمونی) پیروی کنند میتوان یک اکور گفت.
 
آخرین ویرایش توسط یکی از مدیران:
  • تشکر
واکنش‌ها: majdodin

A.T.B

عضو سایت
25/2/11
648
146
43
jonoob
آقا تو رو خدا این تونالیت رو برای کامل توضیح بدید خواهش میکنم
 

Porya

Gold User
16/10/09
623
287
43
رشت انجلس
آقا تو رو خدا این تونالیت رو برای کامل توضیح بدید خواهش میکنم
تنالیته یعنی این که یک نت مرکزی وجود داره و یه سری از نت ها پیرامون اون گردش دارن و اون رو همراهی میکنن . به فرض وقتی میگن این قطعه در تنالیته سی مینور اومده یعنی نت مرکزی قطعه سی (b) هست و از نت های گام سی مینور تو ساخت اون قطعه استفاده شده .
 
  • تشکر
واکنش‌ها: 1 نفر
5/5/14
11
3
3
74
دوستان و استاید عزیز سلام.سواالی ذخنم و مشغول کرده:
1-من متوجه شدم منظور از گام های کروماتیک چیه.وقتی هم روی پیانو اجرا میکنم متوجه میشم که وقتی یک گامی کروماتیک نواخته بشه صدای خوشایندی نداره و انگار هماهنگی بینشون وجود نداره.حالا سوال من اینجاست که من متوجه نمیشم حالا اصلا چه نیازی به این گام هست؟آیا امروزه از این گارم استفاده میشه؟اگه با یه نمونه ای چیزی باشه واقعا عالی میشه.

2-البته من یه برداشتم کردم آیاببینین درسته؟گام کروماتیک یعنی اینکه ما تمام کلاویه های روی پیانو رو که به صدا در بیاریم بدونه هیچ فکر و پیش زمینه ی فکری و ناخوداگاه.مثلا فرض کنید مثلا یه بچه که از پیانو سر در نمیاره نشسته و داره تمام کلاویه ها رو همینطوری میزنه.این میشه گام کروماتیک درسته؟

3-فرض کنید من میخوام مرحله به مرحله برای ساخت یک /آهنگ از اول تا آخرش رو پیش برم.خوب قدم اول اینه که من به صورت دهانی و ذهنی و ضبط و یا نوشتن مبتدیانه ملودی دو-ر-سل-سل-می .... مثلا یه ملودی و در آوردم.خوب حالا قدم بعدی چیه؟انتخاب گام برای این ملودی.درسته؟اگه میشه یک مثال بزنید.یعنی مثلا شمام الان قراره مرحله به مرحله پیش برید.ملودی و ساختید.حالا رسیدید به مرحله ی انتخاب گام برای ملودیتون.چکار میکنید؟

4-تفاوت تنالیته با گام چیه؟صحیح اینه که بگیم فلان ملودی تو فلان گامه؟یا فلان تنالیته؟
 
آخرین ویرایش:

suymun

عضو سایت
17/9/12
127
71
28
ساری
با سلام وتشکر درگامهای کروماتیک اگر بخواهیم اهنگی در گام کروماتیک دو بسازیم مثلا از نت دو فاصله چهارم بریم نت فا یا فا دیز بگیریم که درست وافزوده است واینکه در گامهای کروماتیک علاءم سر کلید ندارند من تا بحال اهنگی تو گامهای کروماتیک نشنیدم یا شایدم شنیدم متوجه نشدم اگه محبت کنین یه نمونه اهنگ بذارین که حال و هواش و بشنوم ممنون میشم با تشکر بسیار بخاطر محبت بی کرانتان
سلام دوست عزیز کمتر کسی هست که آهنگ پرواز زمبور عسل اثر کورساکوف رو نشنیده باشه. من ی نت دوئت پیانو و ترومپت دارم شاید بدردت بخورو البته دقت کن که ترومپت سی بمل هست اگه خواستی اجرا کنی باید تبدیلش کنی.
 

فایل های ضمیمه