ریشه نامگذاری سیم مشتاق

منتشر شده توسط تامران در بلاگ بلاگ های تامران. بازدیدها: 188

درکتب موسیقی ایرانی از شخصی بنام مشتاق علی شاه فرزتد میرزا مهدی تربتی یاد شده که در خردسالی ÷درش
را از دست داد وبرادران بزرگش هیچگونه مسئولیتی در قبال او احساس نکرده و برعکس در صددآزار وی بودند
میرزا محمد یا همان مشتاق علی که رشیدو زیبا روی بود به توصیه دوستانش به نواختن سه تار روی آورد بلکه کمبود محبت خانواده را بتواند درموسیقی بیابد.وی درایام عاشورای حسینی مرثیه سرائی مینمود وخواندن برای سالار شهیدان را یکی از افتخارات خود قلمداد میکرد اینکار میرزا او را در دل مردم به مرور زمان جای داد وقدرومنزلتی نزد عام یافت.دراصفهان معروف شدوآنگاه همانطور که محبوبیت را بدست آورد آسیبهای نامردان روزگار راهم تحمل مینمود تا جائیکه دچار رخوت وسستی گردید.به توصیه دوستان برای صیقل دادن روحش به ورزش ÷رداخت÷هلوانی اصفهانی که مردی بی نظیر بود فنون کشتی را به او اموخت÷هلوان صادق هر چه میدانست بدون چشمداشت بوی یادداد.اما آنقدر عرصه بر مشتاق تنگ آمد که ناچار به ترک اصفهان شد وبه شیراز رفت.دراین شهر بود که لقب مشتاق علی شاه را بوی دادند(چگونگی این کار هم خودداستانی دارد کز حوصله خارج است)چندین دست نوشته ازدوران زندگی در شیرازش موجود میباشد که درآنها اینگونه گفته
:
مدت زمانی درخدمت کریم خان زند بودم وساز میزدم بعداز مدتی نواختن را ترک نموده و بعد اینکار دچار ناراحتی روحی وروانی گشتم حکیمان علت را ننواختن من تشخیص دادند میگفتند باید بنوازم از برای همین روزی 2 بارتنهای تنهاوفقط برای رضای ÷روردگار ساز میزدم
.
ازاین نوشته میتوان فهمید مشتاق ازآن عده افرادی بود که موسیقی را جزئی از عرفان میدانند.
خلاصه بعد از جزئیات فراوان بدستور شیخ بالا دست خود معصوم علی شاه به کرمان رفت درآنجا کارش با رونق بسیاری شروع شد بسیاری دیگر از کساتی را که استعداد داشتند به ساز زدن مشغول کرد البته مثل همیشه اول جذب صدا ونواختن دل انگیز وی می شدند بعد درس سه تار فرا میگرفتند.منظورم از اینهمه داستان سرائی این بود که بدانید سیم چهارم سه تار را مشتاق اضافه کرد و ناقل از آن سه تا 3 سیم داشت واین همان سیم سفید بین سل و سیم زرد بم است(البته به سیم مشتاق یا زنگ شتر نیز نامیده میشود)
مشتاق علی شاه در موسیقی به جایگاه استادی رسیده بود.بخیلان چندین بار به او سرمه خورانده بودند به نقل از خودش چون برای حسین (ع)میخواند لال نگشت.آنروزها در کرمان مذهب از اهمیت بیشتری برخوردار بود. دشمنان مختار که نمی توانستند یکه تازی وی را ببینند شروع به توتئه و شایعه ÷راکنی کردند که مشتاق آیات کلام ا... مجید را با ساز میخواند وای حرف در درون مساجد دهان به دهان گشت وآنگاه عده ایبه حضور ÷یش مناز مسجد رفته واین دروغ هم او رابرآشفت منتظر فرصت ماند ملا عبداله را میگویم تا روزیکه وی سر منبر بود ومشتاق وارد مسجد شد ودر گوشه ئی تنها به نماز ایستاد
آنشب 21رمضان 1206قمری ملا عبدا...از بالای منبرحکم سنگسار وقتل را از برای مشتاق صادر نمود و مردم درون مسجد با یورش بردن به او مشتاق را کف زمین کشیده وبه شبستان شمالی بردند تا آنجا حکم سنگسار را اجرا کنند.یکی از مریدان مشتاق درویش جعفری هنگام سنگسار خود را بروی مرشدش انئاخت که او هم کشته شد .
تاریخدان نور علی شاه صاحب کتاب خسارت الوصال میگوید:
بود جعفر نام آنجا صادقی برجمال دوست محوعاشقی
چون به خون غلطان تن مشتاق دید رفت واز خونش به زلفان درکشید
خون او راهم به ناحق ریختند تا دو خون با یکدگر امیختند
تامران هامون/روزنامه همزیستی
ali salmanpoor, PedramCrown, F. METAL و 1 کاربر دیگر از این پست تشکر کرده اند.
برای ارسال نظر می بایست وارد سیستم شوید.