AAAAAAAAAAA.jpg


عموماً موزیسین های تازه کار که اغلب در استودیوی خانگی خود مشغول هستند، آنچه که از "مسترینگ" در ذهن دارند، صرفاً یک نُوپردازی فایلِ میکس شده است که در نهایتِ بلندی صدا بتواند به ذوق شخصی آنها جواب دهد. آنچه ما در این مرحله باید بدانیم این است که پارامترهای بلندی صدا را بر حسبِ کدام مخاطب، و کدام پخش کننده باید درنظر بگیریم.

سابقاً که موسیقی در واسط هایی مثل نوار مغناطیسیِ کامپکت و یا CD به مارکت عَرضه میشد، استانداردهای بلندی صدا محدود بودند. ولی امروزه با تنوعِ پلیرها، مخاطب ها و منتشر کننده ها که اغلب از شبکه ی اینترنتی برای به گوش رساندنِ مخاطب استفاده میکنند، به تعداد استانداردهای خروجی مسترینگ هم افزوده شده است.

استاندارد بلندی صدا برای انتشار روی CD چیست؟
همانطور که میدانیم، پایگاههای ارتباطی و واسط های پخش و انتشار موسیقی برای مخاطبین، میتواند شامل کانالهای برادکستینگ و رادیو/تلویزیونی، سایت های دانلود و فروش موسیقی، سایت های پخش آنلاین موسیقیِ انتخابی، CD، شبکه های تلویزیونیِ کابلی، یوتیوب و فیلم های سینمایی باشد که طبعاً هر کدام استاندارد خاص خودش را برای بلندیِ صدا دارد. این تفاوت استانداردها را حتی مابین کشورهای مختلف هم میتوان یافت. اما گرچه اخیراً مخاطب CD در مارکت جهانی کمتر شده، ما بعنوان اولین واسط دیجیتالیِ موسیقیِ در تاریخ، با همان CD شروع میکنیم. بدیهی است که این استانداردها در طول زمان نیز دسخوش تغییرات جزئی میشوند.

بر اساس جدید ترین پروتکل ها، ویژگیِ بلندی صدای قطعه موسیقیِ تکی یا آلبومی که بصورت CD در مارکت عَرضه میشود، باید حامل پارامترهای زیر باشد:

Integrated LUFS -9.0
Peak threshold -0.1 ~ -0.2

LUFS چیست؟
Loudness Units relative to Full Scale) LUFS) یک واحد سنجش بلندیِ صدای سیگنال الکتریکی در ارتباط با ادراک شنواییِ انسان است. این واحد در تمام کشورها در حین گرفتنِ خروجی در مسترینگ برای CD، منفی نُه در نظر گرفته میشود. این به این معنی است که میزان بلندیِ صدای میانگینِ کلّ قطعه ی مورد نظر که از طریق CD قرار است پخش شود، با بلندیِ منفیِ نُه LUFS روی CD حک خواهد شد. پیش از LUFS واحد دیگری بنام RMS به همین منظور استفاده میشد، که طی سالهای اخیر LUFS بعنوان یک استاندارد دقیق تر جای آن را گرفت، گرچه هنوز هم برخی از RMS استفاده میکنند.

پیک (Peak) یا بالاترین نقطه ی دامنه ی سیگنال، فاکتور دیگری است که اغلب با مفهوم LUFS برداشت اشتباه میشود. پیک، بلند ترین نقطه ی موجود در پهنای باند روی دامنه ی سیگنال است، ولی LUFS یک میانگین از بلندیِ صدای کلّ قطعه ی مورد نظر بصورت یکپارچه است. پیک برای CD همانطور که دیدید، 0.1- تا 0.2- دسیبل بعنوان استاندارد جهانی تعیین شده است.

در میانِ پارامترهای ارایه شده در مورد استانداردهای بلندی صدا، ممکن است با فاکتوری بنام DR یا "داینامیک رِنج" برخورد بکنید. منظور از این واژه در مهندسی آدیو، مقدار تفاوتِ عمودی در بلند ترین نقطه ی دامنه ی سیگنال (پیک)، با پایین ترین سطح آن در یک قطعه موسیقی است. بعضاً ممکن است این فاکتور بعنوان یکی دیگر از پارامترهای استاندارد LUFS مطرح شود، ولی چنین فاکتوری بعنوان یکی از پارامترهای LUFS در مسترینگ، فاقد قابلیت اتکاست. چرا که تفاوت های کمّیِ DR بسته به نوع، ساختار، ژانر، سبک و استایل در هر قطعه ی موسیقی خلق میشود و در هر یک متفاوت است و این تفاوت ها پذیرفتنی است. به عبارتی، DR بیشتر از اینکه یک پارامتر برای کنترل بلندی صدا در مسترینگ باشد، فاکتوری مهم در پروداکشن خود موسیقی است، و هرگونه دستکاریِ آن در مسترینگ، تخریب در سبک، شخصیت و موزیکالیته ی قطعه تلقی میشود.

پیش از اینکه به چگونگیِ عملیِ پراسسِ پارامترها روی فایل موسیقی برای CD بپردازیم، شما را با استاندارد های Loudness سایر ارتباطات رسانه ای و پخش و انتشار موسیقی در جهان آشنا میکنم.

پخش آنلاین موسیقی Spotify
Integrated LUFS -14.0
Peak threshold -1.0

پخش آنلاین موسیقی Apple Music
Integrated LUFS -16.0
Peak threshold -1.0

پخش آنلاین موسیقی Amazon Alexa
Integrated LUFS -14.0
Peak threshold -2.0

پخش آنلاین موسیقی و تصویر YouTube
Integrated LUFS -14.0
Peak threshold -1.0

پخش آنلاین موسیقی Deezer
Integrated LUFS -15.0
Peak threshold -1.0

پخش آنلاین موسیقی و فروم Soundcloud
Integrated LUFS -9.0 ~ -16.0
Peak threshold -1.0

پخش آنلاین موسیقی و فیلم Netflix
Integrated LUFS -27.0
Peak threshold -2.0

پخش آنلاین موسیقی و فیلم HBO
Integrated LUFS -27.0
Peak threshold -2.0

پخش آنلاین موسیقی و فیلم Disney
Integrated LUFS -27.0
Peak threshold -2.0


ژاپن (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -23.0 ~ -24.0
Peak threshold -1.0

کشورهای اسکاندیناویا (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -1.0 ~ -3.0

بریتانیا (BBC, BTSport, Channel 4, Channel 5, ITV, Sky, S4C, TG4)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -1.0

آلمان (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -1.0

استرالیا (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -24.0
Peak threshold -2.0

کانادا (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -24.0
Peak threshold -2.0

فرانسه (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -3.0

روسیه (شبکه ی فدراسیون روسیه)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -12.0

برزیل (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -12.0

افریقای جنوبی (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -3.0

اسلوواکیا (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -1.0

چین (CCTV TV)
Integrated LUFS -24.0
Peak threshold -2.0

جمهوری چک (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -1.0

ایالات متحده (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -24.0
Peak threshold -2.0

رومانی (شبکه های عمومی تلویزیونی)
Integrated LUFS -23.0
Peak threshold -3.0

ایران
؟
؟


پارامترهای فوق را چگونه در مسترینگ، روی فایلِ موسیقی اِعمال کنیم؟

برای این فرایند، ما نیاز به سه ابزار بعنوان آخرین پراسس در حین گرفتن خروجیِ مَستر فایل داریم:

1- لیمیتر
2- مگزیمایزر
3- نمایشگر خروجی

برندهای مختلفی از پلاگینها موجود هستند که برای این نوع پراسس ها میتوانند کمک کنند. ما برای مثالِ خود در اینجا از پردازشگرهای کمپانی ایروتوپ برای اِعمال پارامترهای CD استفاده خواهیم کرد.
برای لیمیت و مگزیمایز، ماژولِ "مگزیمایزر" از ایزوتوپ اوزون را در نظر گرفته ایم. و برای نمایشگر خروجی که مدیریت کنترل پارامترها را در اختیار ما قرار دهد، از انالایزر ایزوتوپ اینسایت (Insight) استفاده خواهیم کرد.

01.png



1- این دو پلاگین، به ترتیب اول "مگزیمایزر" و سپس "اینسایت" را در انتهای مسیر خروجیِ مَستر در DAW خود باز میکنیم.

2- لیمیترِ "ایزوتوپ مگزیمایزر" را در 0.1- یا 0.2- ثابت میکنیم (همان مقادیری که برای پیک CD توصیه شده است). این ابزار در "ایزوتوپ مگزیمایزر" بنام Ceiling نوشته شده است:

03.png


3- در "ایزوتوپ اینسایت" عدد Loudness که معمولاً بصورت دیفالت روی 23.0- قرار دارد را، به 9.0- تغییر میدهیم:

02.png



4- پروژه را در DAW خود Play میکنیم. تمام نشانگرهای موجود در "ایزوتوپ اینسایت" شروع به کار خواهند کرد. اگر LUFS موسیقیِ ما در طول کلّ قطعه کمتر از 9.0- را نشان دهد، با پایین راندنِ ابزار Threshold در "مگزیمایزر"، عدد 9.0- را در زیر Integrated پلاگین "اینسایت" بدست میآوریم. و اگر بیشتر از 9.0- بود و رنگ عدد به قرمز تغییر کرد، اسلایدر گینِ ورودی "ایزوتوپ مگزیمایزر" را رو به پایین حرکت میدهیم تا به عدد 9.0- در زیر Integrated پلاگین "اینسایت" دست یابیم (دقت کنید که هر دو اسلایدر L و R گین ورودی "مگزیمایزر" لینک شده باشند، تا هر دو با هم حرکت کنند).

در تصویر زیر مرحله ی شماره 4 نشان داده شده است:

14.png


نکته ی بسیار مهم این است که شما نمیتوانید برای تنظیم و تصحیح LUFS صرفاً چند ثانیه یا حتی یک دقیقه پروژه را Play کنید. شما در هر بار تصحیحِ عدد LUFS، مجبور هستید کل قطعه را تا انتها بطور کامل در یک زمانِ یکپارچه Play کنید، تا انالایزر "اینسایت" بتواند LUFS دقیقی از پروژه ی شما محاسبه کند. همانطور که پیشتر هم اشاره شد، LUFS یک ضریب میانگین از بلندیِ صدای یک قطعه موسیقیِ کامل است.
پس از به پایان رسیدنِ Play Back، آخرین عددی که پس از پایان پخش موسیقی از DAW در محل زیرِ Integrated میترِ سبز رنگ وسط در "ایزوتوپ اینسایت"دیده میشود، مقدار حقیقیِ LUFS قطعه موسیقی شماست. Peak فایل هم که توسط "ایزوتوپ مگزیمایزر" قبلاً روی 0.2- لیمیت شده است. اکنون قطعه ی شما آماده برای ارسال به کمپانی برای ساخت CD است.


05.png


آنچه انجام شد، پروسه ی اِعمال LUFS برای انتشارِ موسیقی روی CD بود. شما میتوانید همین پروسه را برای ارسال فایل موسیقیِ خودتان به سایر پخش و منتشر کنندگان موسیقی، با توجه به اسانداردهای خودشان انجام دهید.


چرا به LUFS نیاز داریم؟
در دوران اواخر رلیز آلبومهای موسیقی روی CD، و نیز شروع دوره ی موسیقیِ فایلی، رقابت شدیدی در ارایه ی موسیقی با حداکثر بلندی صدا بین کمپانی های موسیقی در گرفت. دو عامل در تشدید این رقابت نقش داشتند. شنونده ی عام، که کیفیت را صرفاً در بلندیِ صدای آن میدانست. و تولید کنندگان غیر متخصص که با پیشرفت نرم افزارهای تولید موسیقی، بدون توجه به فاکتورهای داینامیک و موزیکالیته، محصولات صوتی خود را بی هیچ اِبایی با حداکثر دامنه ی پهنای سیگنال به خروجی میفرستادند. از این دوره، تحت عنوان دوره ی جنگ بلندی صدا (Loudness War) نام برده میشود. یکی از نمونه های معروفِ این دوره، آلبوم Rebel Heart از Madonna است که بعنوان یکی از پرتخریب ترین آلبوم ها بخاطر بلندیِ صدای مستر شده، در تاریخ مهندسیِ آدیو برای همیشه در خاطرها ماند. گرچه بعدها این آلبوم برای Spotify مجدداً با استاندارد جدید مَستر شد. ولی CD این آلبوم هنوز با همان مَستر قبل به فروش میرسد.

این اتفاقات موجب شد تا قبل از از بین رفتنِ داینامیک و ارزشهای موزیکالِ یک قطعه موسیقی، اندیشه ای انجام گیرد تا موسیقی طی دهه های آینده جای خود را با یک تکه "صدا"ی صِرف عوض نکند. به این ترتیب استانداردهایی در رابطه با بلندی صدا وضع شد و پخش کنندگان موسیقی مجبور به تابعیت از آن پروتکل ها شدند. پارامترهای CD در واقع تغییر نیافت، ولی روش های جدیدترِ پخش موسیقی که به روز تر و پر شنونده تر شده بودند، برای جا افتادنِ این استانداردهای جدید، سیبل مناسبی بودند. در استانداردهای جدید، خبری از جَنگ بلندی صدا نیست. بطوری که اکنون استاندارد Loudness برای پایگاه پر شنونده ای مثل Spotify حتی نزدیک به حداکثر هم نیست! متولیان استانداردهای جدید معتقدند که بلندی صدا را باید به دیوایسِ پخش موسیقیِ شنونده سپرد. این شنونده است که در این مورد باید تصمیم بگیرد. تولید کننده به قصد افزودن به بلندی صدا، مجبور به از بین بردن فاکتورهای داینامیکیِ موسیقی نیست.

اکنون LUFS بعنوان جدیدترین پروتکلِ میزانِ بلندی صدا برای تولید کنندگان موسیقی و محصولات صوتی مورد استفاده قرار دارد.

آیا سایت ها و پایگاههای پخش و فروش دیجیتالِ موسیقی، LUFS مغایر با استاندارد را رد میکنند؟
پخش کنندگان موسیقی در برابر LUFS غیر استاندارد، واکنش های متفاوتی دارند. مثلاً YouTube فایل با LUFS بیشتر از استاندارد خودش را بصورت کاهشی پراسس میکند. ولی فایل با LUFS کمتر را هیچگونه دستکاری نمیکند. Soundcloud فایل های با LUFS خیلی بیشتر از استاندارد خود را کلیپ میکند! بطوری که فایل کاملاً آسیب میبیند. اصولاً سایت هایی که در ازای پخش موسیقی از شنونده هزینه دریافت میکنند (مثل Spotify)، معمولاً خود را مجاب میبینند که بازخورد جدی تری با این موضوع داشته باشند.

این پخش کنندگان موسیقی گرچه گاهی اوقات از واژه ی Normalize برای دستکاری های خود روی فایلهای آپلود شده استفاده میکنند، ولی معنی Normalize در مهندسی آدیو در حقیقت با پراسس هایی که این پخش کنندگان روی فایل انجام میدهند، تفاوت دارد. Normalize به معنیِ بالا بردنِ دامنه ی سیگنال (بلندیِ صدا) بطور یکسان در طول عمودیِ دامنه است، تا اینکه بلند ترین نقطه در طول کلّ سیگنال (پیک) در آستانه ی Clipping متوقف شود.

فرآیند پخش Spotify به این شکل است که اگر LUFS فایلِ آپلود شده، 14.0- باشد، Spotify دستکاری و تغییری انجام نمیدهد و فایل را به همان شکل آرشیو، و سپس پخش میکند. اگر LUFS فایل بلند تر از استاندارد 14.0- مستر شده باشد (مثلاً 10.0-)، Spotify فقط حجم (Volume) صدای آن را تا اندازه ای که به حدّ LUFS استاندارد خودش برسد (14.0-) ، کاهش میدهد. این تمهید را خودشان Negative Gain مینامند. ولی اگر فایل آپلود شده با LUFS کمتر از 14.0- مستر شده باشد (مثلاً 19.0-)، چنین نیست که Spotify فقط حجم (Volume) آن را افزایش دهد و آنرا تا 2.0- نرمالایز کند. بلکه روی فایل، پراسس های دیگری مثل مگزیمایز، کامپرس و لیمیت را نیز انجام میدهد تا LUFS را به حد 14.0- برساند، و آنرا Positive Gain مینامد. در Positive Gain دامنه های بالا و پایینِ سیگنال تغییر کمی میکنند و یا اصلاً تغییر نمیکنند. ولی دامنه ی میانی، بلندی بیشتری پیدا میکند که این میتواند مغایر با ایده ی تولید کننده ی آن قطعه موسیقی باشد (تغییر در داینامیک رنج). به همین دلیل، Positive Gain مخالفانی نیز دارد، چرا که این کار به نوعی تحریف در مسترینگِ اورجینال محسوب میشود. در تصاویر زیر میتوانید این اتفاق را مشاهده کنید. تصویر A وضعیت بلندیِ صدای فایل اورجینال را میبینیم که LUFS آن کمتر از استاندارد تعریف شده برای Spotify است. و در تصویر B همان فایل را بعد از پراسس توسط Spotify میبینیم که برای رساندن به LUFS تعریف شده ی 14.0- Positive Gain انجام داده است. Positive Gain گرچه فایل های صوتی کم صدا را به حد استاندارد Spotify میرسانَد، از طرف دیگر با تغییر در DR، موجب تحریف در موزیکالیته ی موسیقیِ اورجینال نیز میشود. این اتفاقی است که اگر شما هم پروژه ای را با LUFS پایین تر از استاندارد به Spotify آپلود کنید، برای موسیقی شما هم خواهد افتاد.

09.png


اینکه بخاطر یک استاندارد خاص، بخشی از ماهیتِ یک اثر موسیقی تغییر یابد، نکته ای بود که مرا آزاد میداد. همه ی قطعات موسیقی الزاماً حاوی صدای بلند نیستند، و این بخشی از شخصیتِ آن اثر موسیقی میتواند محسوب شود. از این رو علاقمند شدم که موضوع را مستقیماً با گردانندگان Spotify پیگیری کنم. متعاقباً طی یک ایمیل، تصویری از یکی از قطعات خود را برایشان ارسال کردم و نشان دادم که Peak آن 2.0- است، ولی LUFS آن 14.0- نیست، روی 21.0- قرار دارد. و این تفاوتِ DR در این حدّ، جزو شاخصه ی این قطعه است و من هم نمیتوانم بزور LUFS آنرا به 14.0- ارتقا دهم:


10.png


آنها علاقمند شدند که قطعه را بشنوند (احتمالاً با توجه به تصویر، وجود چنین وضعیتی از Loudness برایشان غیر معمول بوده). فایل را برایشان ارسال کردم و این جواب نهایی Spotify در این ارتباط بود:
"از آنجاییکه ما عادی سازیِ بلندیِ صدا را در همه ی قطعاتِ موسیقیِ آپلود شده برای Spotify اِعمال میکنیم، ممکن است موسیقیِ شما با آن حدّ بلندی ای که شما آنرا مَستر کرده اید شنیده نشود."

11.png


گرچه قضاوت کردن در این مورد دشوار است. با این حال دستکاری کردنِ یک اثر موسیقی، به هر روش و به هر علتی از طرفِ اشخاصِ خارج از گروه تولید کننده، برای من قابل قبول نیست.

شما هم میتوانید در این مورد فکر کنید و نظرات خود را بنویسید.

comparison_munch_3large.jpg


هرگونه استفاده از این مقاله در صورتِ ذکر نام وبسایت پرشن موزیک بعنوان ماخذ بلامانع است.

فرهود